Pinus sylvestris L.

Chwycił mróz, pierwszy w tym roku, lepki, rozkojarzony.

Sarnie tropy przecinały ścieżkę białą od nocy i gładką.

Jeszcze parę kroków, syneczku – pamiętam szyszki, okółki

chorobliwie wiotkie, niby ręce kwitnące sińcami

w przegubach. Pędy gęstniały, rozszczepiały się dziko.

Upadłaś w poszycie, jeszcze jesienna, pachnąca chrustem,

do ust ci przymarzały piosneczki. Chwilę błyszczysz, potem

gaśniesz. Nie wierzyłem, kiedy szeptałaś w pościeli –

broń nas, od wszelkiego złego. Światło odbijało się rykoszetem

od drogi. Cała byłaś jasna, nieukończona, wyjęta ze snu

jak pacierz o świcie. Wracaliśmy do leśnej poręby, a może to ja

wracałem, miękko po śniegu, z igliwiem w butach.

Z listów, których nie napisano

fot. Grzegorz Raczyński

Dzień jest czerwcowy o aromacie pleśni i malw.
Podłoga skrzypi rozkosznie, aż chce się posłuchać, zapalić,

popatrzeć jak dym ulatuje z okien i wpija się w kwiaty.

W sam raz na ból skroni – kurz i popiół, mysie odchody

i nafta. To całe sobotnie rozdrapywanie poddaszy

do bieli kości wystających pokracznie z szuflad i pieców –

kiedyś (kiedy ta planeta wędrowała wokół innego słońca)

opierały się o nie oddechy i piersi młodych żon.

Nie było nic, prócz odcisków bosych stóp na deskach

tych, które szoruje klęcząca matka, ulepiona z ciał antenatów,

nabożnych i kalekich, umierających codziennie od nowa

na suchoty, na nędzę i do cholery (by puścił mróz, a sen był głęboki).

Dawno temu, gdy Marianna malowała oczy i usta, zaś sny

śniła miękkie, wilgotne, na ścianie wyrósł grzyb. Mówili, módlcie się.

Że taki smród i próchno sypiące się spod stópki Dzieciątka,

zgnilizna niczym rozwiązłe podbrzusze. Że noce takie ciepłe

a tyle potu, koniaku i perfum, mówili, módlcie się.

I pod tym krzyżem pańskim, Marianna usiadła i skonała.

Alrauna

Z tyciej zaledwie wyrosła łodyżki, a już naga kaprysi.
Rozwartymi nóżkami, korzonkami w podłoże wczepiona
wilgotna, rozpustna i mszasta. Zatykać uszy! – staruszek,
aby spiekota nie gasła, chwycił za pukiel zieleni i rwie

aż się pot na czole zbiera, upływa. Wrze. Niby wątła
lecz taka uparta. Alrauna pojękując w noc się zaplotła
i ani drgnie, zaprzęga więc dziad kozła. Podchodzi kozioł,
raciczką zapiera. Wnet pada. Po-krzyku, mój panie!

Nie zdążywszy rzec tylko, że panu serce stanie.

Wiatr północny

Kadr z filmu Kronika wypadków miłosnych
w reżyserii Andrzeja Wajdy (1986)

A nie jesteś ciekaw, co tam w środku? Może stare plany, 

może skarb z całego życia, a może tylko skrwawiona siekiera? *

Tutaj rozmowy urywają się w pół słowa – posłusznie,

na gwizd lokomotywy, na ostatnią dziesiątkę różańca.

Stacyjka taka mizerna i cicha, aż echo idzie pod miasto.

Lecz gdybym tak pokochał i rychło umarł z miłości

przed białym dziewiczym ciałem, pełnym lęku jak pisklę

wyjęte z gniazda, to może policzki by się szybciej zapadły,

ustało nerwowe zaciskanie powiek. Nie czekałbym nawet

snów wdeptywanych w kocie łby milicyjnym butem

ani świeżego tytoniu, ani kobiet wiecznie nienasyconych

układających się w krajobrazy wieczorne, pagórkowate

gdzieś we mgle zawieszone nisko na kształt papierosowego

dymu – kłębowiska urojeń, które wchłaniają moje chore

zbolałe płuca. Zwariowałem, myślę cicho. Męczy mnie
spokojny dryf babiego lata. Dokładnie tyle nam trzeba 

popiołu i szkła rozsypanego po ulicach, byśmy zapłakali

oderwani od piersi, co pęcznieje w próchnie starodrzewu,

w rojstach postękujących leniwie niby czarcie gardło.

Bo ledwie trzewia piwnic zdążyły wykipieć krwią, obrosnąć

w tłustawe ropne wykwity. Nie było nas długo, może nawet

wcale nie istnieliśmy. A może zwyczajnie serce pękło.

* T. Konwicki, Kronika wypadków miłosnych

Zdziczałe bzy (ty noś za mnie, ja będę kwitnąć za ciebie)

Wspinasz się do okien jak podlotek. Zaplatasz warkocze,

rozsypane za progiem słońca – na ząbek czosnku, tymianek.

Zgrzytanie zębów i obracanie w proch. Kiedy sny donosisz,

pękate brzuchy grabów i osik, świńskie koryta, podkowy,

płód żywy w twojej histerii – wiecznie głodny, gorący

na języku odciętym jak pępowina. Wina nalej, ze skrzepów

palce i piąstki posklejasz. Z tej krwi rzewne piosnki, przywidzenia,

dwie piersi nabrzmiałe o świcie, rozkołysany biały sad.

Pod twoją opiekę – zaropiały kącik oka, ślina ciepła i obfita.

Powstań, madonno z podbrzuszem obolałym od skurczów.

Pokaż się, zlizawszy boleść jak chorobę z czółka.

Widokówka z Tyritake

Będzie deszcz. Deszcze w tych stronach

padają od święta, a wtedy dzikie ptactwo przysiada diabłu

na kolanach. W portach cisza jak makiem zasiał

i tylko żurawie pochylają przerdzewiałe dzioby

nad mętnym czarnomorzem. Wyskubują wszoły spod

skrzydeł, łowiąc kolejne mrzonki nocy. Kiedy ja

śnię; żeby nie zachodzić w głowę, co na tym świecie

poszło nie tak. Co niczym brud wczepiony w psią sierść

rychło przywarło, zasklepiło pory, odebrało oddech.

Z rozbitych skorup składam amforę; o szyi tłustej

od oliwy albo pełnej wina, które wyciekło spod tańczących

stóp. Podnoszę do ust: ciężarną z rozpalonym brzuścem,

wypełnioną po brzegi, markotną. Wprawne ręce

wyczuwają zgrubienia, wczepione w glinę drobinki żwiru

i muszli. Morza, co majaczy niebiesko wylane za horyzont

Europy. Ziemi rodzącej nas pospiesznie, niedbale;

spomiędzy której żeber, piszczeli i spiżu kiełkujemy bez pamięci

własnych matek. Cienie krzewią się gęsto: w fasadach

murów, nadprożach i kanałach. Zupełnie już senna

rozcinam ciemne grząskie łono, chcąc przywrócić kształt

rzeczy lub myśl zamarłą, raz dokonaną.

Odpryski

Przecież to nic wielkiego, iść. I przyklękamy, na jedno

kolano, w strachu. Tyle skór, niedźwiedzich czaszek, z których

wyrosną ciała męczenników i kapłanów. Mateczko nasza

skostniała od chłodu, o piersiach wypukłych a śliskich

niczym kamień; odkąd śpimy na twoim podbrzuszu, ochra

bywa czerwieńsza niż krew. Dobrze nam w objęciach nagich,

skalistych, rozdygotany płomyku, co wyciskasz ze skroni

pot jak rosę. Kolebko snów, kobiet brzemiennych i spokojnej

śmierci; rozewrzyj trzewia, by karmić nas swą boleścią

lub rozkoszą.

Żółcienie

Lipiec wysycha i stygnie powoli. Leniwe pędy winogron

łaszą się wokół drutów jak koty. Oplotłyby nasze palce,

gdyby je trzymać nieruchomo w powietrzu.

Przypominają też zachłanne i spragnione pieszczot

kobiety. Zielone kiście – pukle włosów, suchy kwiat

i owoc – jeszcze wczoraj ukryty, lecz pęczniejący

niczym sen, który rozrasta się w tempie nocy.

Nasze myśli i ciała są równie pokraczne.

Powtarzają ten schemat z precyzją w braku umiaru.

Są zupełnie nagie, giętkie i potrzebują dużo wody

oraz światła słonecznego. Z chwilą, w której obejmą

biodra swoich kochanków, na ich skórze powstaną blizny

i wypukłości, z których wysączy się resztka lata.

Skamielina

Niobe, po twoim podbrzuszu ślizgają się noce – śnięte
ryby, oczy zasklepione ropą. Stygnij jak trup, w pościeli
gdzie odklepane pacierze i piąstki zakleszczone na amen,
na pociechę, na głód, ranne ablucje, przywidzenia.

Zbierałaś owoce – paznokcie i rzęsy, niezagojone rany.
Na przednówku rzeki opuszczały koryta, by rozmywać
sny, muskać piersi nabrzmiałe i tłuste. Pamiętasz strupy,
zapach trzewi, cichy podskórny dryf – nosiłaś to samo

imię i ten sam niemy krzyk na ustach. Drżenie podbrzusza,
z którego wyszły dnie zimne, wilgotne, potem modlitwy
za piąstki zakleszczone na amen, na pomstę, na trwogę.
Po jędrność łydek, bolesnych ud – gdzieś między prawdą

a umieraniem. Pozwól kropli drążyć skałę; niech wprawi
cię w ruch, rozrzuci kości od ciała – oderwane.

Na zdrowie i urodzaj

Bij, gdzie popadnie. W świętym krwiobiegu powstały zakrzepy,

pachnące dymem kukły. Kalekie ścierwa rozkołysane niczym gniazda

jaskółek czy kołtuny ulepione z litanii, trocin i błota. Bij zatem, tnij

jak gdybyś patroszył kurę, choć nie mam pazurów ni czerwonych

oczu. Ja, zwykły trup dyndający przy kościelnej wieży, pękam

w szwach i przekleństwach. Na sąd prowadzon ku nadrzecznej

polanie, gdzie mnie będą rozbierać z grzechów i szat, aż w końcu

ulotnią się jakoby miesiące białe i pełne lodu – tego szkła

roztłuczonego na trzydzieści srebrników. Powracaj co wiosnę

z wilgoci, ze światła, pośród hałasu kołatek i dzwonów. Z prochu

wyłuskany. Niech biodra kobiety przyjmują cię zachłannie i lekko,

ciemiężycielu ty mój z kijem ustawionym na sztorc. Na amen.